Proactieve strategieën om verkeersongevallen te voorkomen

Statistieken over ongevallen met voertuigen op de werkplek

Onlangs gepubliceerde jaarlijkse ongevallenstatistieken in het Verenigd Koninkrijk, op basis van de Reporting of Injuries, Diseases and Dangerous Occurrences Regulations (RIDDOR), brengen dit probleem duidelijk naar voren.

• 1313 mensen raakten gewond doordat ze werden aangereden door een rijdend voertuig¹.
• Meer dan 50% van deze verwondingen vond plaats in de transport-, opslag- en productiesector¹.
• 25 mensen kwamen hierdoor om het leven¹.
• Slechts 2% van alle gemelde ongevallen is het gevolg van een rijdend voertuig, maar bijna 20% van de dodelijke slachtoffers, wat de ernst van het risico dat deze voertuigen vormen onderstreept¹.

De Amerikaanse Occupational Safety and Health Administration (OSHA) rapporteert ongevallen, verwondingen en dodelijke slachtoffers gedetailleerder dan RIDDOR en heeft een specifiek onderzoek uitgevoerd naar de risico’s van vorkheftrucks. Deze cijfers benadrukken de omvang van de situatie.

• Naar schatting 33.800 ernstige verwondingen per jaar².
• Meer dan 75 gemelde dodelijke slachtoffers³.
• Meer dan een derde van deze dodelijke slachtoffers zijn voetgangers³.
• 46% van de verwondingen houdt verband met beknelling, aangereden worden of overreden worden².

De situatie in de EU is niet anders: vergelijkbare cijfers uit Duitsland en Zweden schetsen een herkenbaar beeld.

Waarom zijn vorkheftrucks zo gevaarlijk?

Er zijn veel factoren die bijdragen aan de potentiële ernst van ongevallen met vorkheftrucks. Zowel de werkomgeving, de werkprocedures als de functionaliteit van de vorkheftrucks zelf kunnen het risico op ongevallen vergroten.

De voertuigen:

• Zwaar gewicht, vooral gezien de grootte: Het aanzienlijke gewicht van vorkheftrucks, vooral wanneer ze beladen zijn, zorgt voor grote hoeveelheden energie bij een botsing.
  
• Hoog zwaartepunt: Vorkheftrucks met ongebruikelijke ladingen kunnen een hoog zwaartepunt hebben, waardoor ze instabiel worden en het risico op kantelen toeneemt.
  
• Beperkte zichtbaarheid: Het ontwerp van vorkheftrucks beperkt vaak het zicht van de bestuurder, met name bij het vervoeren van hoge ladingen, waardoor het moeilijk is om voetgangers en obstakels te zien.
  
• Ongebruikelijke rijdynamiek: Vorkheftrucks hebben een kleine draaicirkel en kunnen zeer snel draaien, waardoor het risico op ongevallen in krappe en drukke ruimtes toeneemt.
  
• Snelheid en acceleratie: Hoewel vorkheftrucks niet met hoge snelheden mogen rijden, kunnen hun acceleratie en vertraging abrupt zijn, wat leidt tot plotselinge stops die ervoor kunnen zorgen dat ladingen verschuiven of vallen en de rijdynamiek snel kunnen veranderen.
  
• Gebrek aan deformatie zones: In tegenstelling tot personenauto’s zijn vorkheftrucks niet ontworpen met kreukzones om de impact bij een botsing op te vangen. Dit betekent dat bij een ongeval de kracht van de botsing direct wordt overgebracht op de bestuurder en de betrokken constructie of persoon.

Factoren die de ernst van letsel beïnvloeden:

• Verkeersdrukte op de site: Ruimte is schaars, en dat geldt des te meer in logistieke centra en productielocaties met veel verkeer in en rond dicht op elkaar geplaatste palletstellingen en machines.
  
• Onbuigzame beschermingsstructuren: Sommige preventieve maatregelen, zoals stalen of betonnen barrières, kunnen het risico op beknellings- en afschuifletsel vergroten wanneer een voetganger klem komt te zitten tussen een voertuig en een barrière. Door het plotseling tot stilstand komen van een vorkheftruck te versterken, kunnen ze ook het risico vergroten dat de bestuurder gewond raakt.
  
• Onvoldoende operationele procedures: Deze houden geen rekening met de realiteit van de werkzaamheden op het terrein, piekmomenten en de noodzaak van toegang voor voetgangers. Dit leidt er uiteindelijk toe dat er te veel voertuigen in een gebied worden geplaatst of dat voetgangers en voertuigen onnodig met elkaar worden vermengd.
  
• Onrealistische doelstellingen voor bestuurders: Deze kunnen de nadruk leggen op snelheid ten koste van veiligheid, wat leidt tot te hard rijden en andere onveilige rijgewoonten.

Welke maatregelen kunnen worden genomen om het risico op letsel door een vorkheftruck te verminderen?

Beoordeel de risico's voor uw specifieke toepassing en locatie. Betrek alle belanghebbenden hierbij, zodat alle mogelijke maatregelen worden overwogen en overeengekomen. Dit is niet alleen een vereiste en de hoeksteen van een goede risicobeoordeling, maar vermindert ook de kans dat overeengekomen maatregelen in de toekomst worden omzeild. Na het identificeren van het risico is het een goede praktijk om de zogenaamde “STOP-strategie” toe te passen: vervanging, technische, organisatorische en persoonlijke maatregelen.

• Substitutie: Probeer de werkomstandigheden en -omgeving zodanig te veranderen dat de gevaarlijke situatie wordt weggenomen. Pas bijvoorbeeld de fabrieksindeling en materiaalstromen aan om het verkeer te verminderen.
  
• Neem technische/fysieke maatregelen, rekening houdend met mondiale of regionale normen en praktijkrichtlijnen, zoals:; veiligheidsbarrières voor de fysieke scheiding van voetgangers en voertuigen en de bescherming van cruciale infrastructuur, en aanvullende veiligheidsvoorzieningen zoals bewegingsdetectiesystemen of strategisch geplaatste spiegels voor beter zicht.
  
• Organisatorische maatregelen:

  Definieer een duidelijk verkeersbeleid op de site met betrekking tot voorrangsregels, snelheid enz. – dit verbetert niet alleen de veiligheid maar verhoogt ook de operationele efficiëntie.
  Signalisatie voor verkeersstromen en snelheidslimieten.

  Veiligheidsinformatie voor bezoekers.

  Inspecteer de heftrucks dagelijks en documenteer de inspectie.

  Inspecteer palletstellingen en andere kritieke infrastructuur.

  Inspecteer de integriteit van veiligheidsbarrières.
  

• Persoonlijke maatregelen/Opleiding: 
  Voor bestuurders in het correct bedienen van heftrucks.
  Voor voetgangers in het correct gebruik van looproutes en poorten binnen barrières en de ernst van de gevaren die heftrucks vormen.
  Voor alle werknemers over het melden van risico's en schade.

Belangrijkste punten om de risico's van heftruckongevallen te verminderen

Eenvoudige maatregelen kunnen een significant verschil maken voor de veiligheid van werknemers. Duidelijke routines voor onderhoud, realistische operationele procedures en effectieve training spelen allemaal een cruciale rol in het verminderen van risico's. In combinatie met goed ontworpen fysieke barrières en verkeersbeheer helpen deze maatregelen om mensen en voertuigen te scheiden, de ernst van voorvallen te verminderen en ondersteunen veiligere, efficiëntere werkplekomgevingen.

Bronnen:

¹ RIDDOR 2023-2024

² OSHA

³ U.S. Bureau of labor statistics